Pastel

Pastel is een tekenmateriaal dat bestaat uit fijn gemalen pigment vermengd met een bindmiddel, wat resulteert in een zacht en poederachtig medium. Het wordt gewaardeerd om zijn levendige kleuren, expressieve mogelijkheden en veelzijdigheid. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van pastel, van zijn geschiedenis en samenstelling tot technieken, toepassingen en hedendaags gebruik.

De geschiedenis

De geschiedenis kan worden teruggevoerd tot de 15e eeuw, toen kunstenaars begonnen met het gebruiken van zachte pastelkrijtjes gemaakt van geperst pigment vermengd met een bindmiddel. Het kreeg pas echt populariteit in de 18e eeuw, vooral in Frankrijk, waar het werd omarmd door kunstenaars zoals Jean-Baptiste-Siméon Chardin en Maurice Quentin de La Tour.

Tijdens de 19e eeuw beleefde pastel een heropleving, met kunstenaars als Edgar Degas en Mary Cassatt die het medium gebruikten voor hun impressionistische en postimpressionistische werken. Sindsdien hebben deze tinten een prominente plaats ingenomen in de kunstwereld en wordt het nog steeds gewaardeerd door kunstenaars over de hele wereld.

 

De samenstelling

Pastel bestaat uit fijn gemalen pigment vermengd met een bindmiddel, meestal gom arabicum of een ander soortgelijk materiaal. Het pigment bindmiddel mengsel wordt samengeperst tot staven of krijtjes, die vervolgens worden gebruikt voor tekenen. Het is verkrijgbaar in verschillende gradaties van hardheid, van zacht tot hard, en in een breed scala aan kleuren.

 

 

Eigenschappen van pastel

Het heeft verschillende unieke eigenschappen die het een geliefd tekenmateriaal maken, we zetten er vier voor je op een rij:

1. Zachtheid: Het heeft een zachte en poederachtige textuur die gemakkelijk op het oppervlak van het tekenmateriaal wordt afgezet, waardoor het soepel en moeiteloos kan worden aangebracht.
2. Levendige kleuren: Door de hoge concentratie pigmenten biedt het levendige en intense kleuren die helder en expressief zijn.
3. Blending en layering: Het kan gemakkelijk worden gemengd en in lagen worden aangebracht, waardoor kunstenaars een breed scala aan kleureffecten en texturen kunnen bereiken.
4. Veelzijdigheid: Het kan worden gebruikt op verschillende oppervlakken, zoals papier, karton, canvas en zelfs hout, en kan worden gecombineerd met andere media zoals potlood, houtskool en aquarelverf.

Technieken van pasteltekenen

Er zijn verschillende technieken die worden gebruikt bij het tekenen, elk met zijn eigen specifieke toepassingen en effecten:

1. Direct tekenen: Bij deze techniek wordt pastel direct op het tekenoppervlak aangebracht zonder voorafgaande schetsen, waardoor kunstenaars spontaan en expressief kunnen werken.
2. Blending: Door pastel met de vingers, wattenstaafjes of speciale blending tools te mengen, kunnen kunstenaars zachte overgangen en subtiele gradaties van kleur creëren.
3. Layering: Door het in meerdere lagen aan te brengen, kunnen kunstenaars diepte, textuur en complexiteit aan hun werk toevoegen.
4. Sgraffito: Met behulp van een scherp voorwerp, zoals een potlood of mes, kunnen kunstenaars pastelkrassen maken om onderliggende kleuren bloot te leggen, wat interessante contrasten en texturen oplevert.

 

 

Creatief gebruik

Het wordt vaak gebruikt in de volgende kunstvormen:

1. Portretkunst: Het is bij uitstek geschikt voor portretkunst vanwege de zachte textuur en levendige kleuren, waardoor kunstenaars subtiele huidtinten en expressieve gezichtsuitdrukkingen kunnen vastleggen.
2. Landschapsschilderkunst: Het is ook populair voor het schilderen van landschappen vanwege de mogelijkheid om levendige kleuren en sfeervolle landschappen vast te leggen.
3. Stilleven: Kunstenaars gebruiken het vaak voor het schilderen van stillevens, waarbij ze objecten en texturen met verfijnde details en rijke kleuren vastleggen.
4. Abstracte Kunst: Veel kunstenaars gebruiken pastel voor abstracte kunst, waarbij ze kleur, vorm en textuur verkennen om expressieve en emotionele werken te creëren.

 

Pastel is een veelzijdig en expressief en geliefd tekenmateriaal dat kunstenaars de mogelijkheid biedt om levendige kleuren, zachte overgangen en subtiele texturen te creëren. Met zijn unieke eigenschappen en diverse technieken wordt pastel al eeuwenlang gebruikt door kunstenaars over de hele wereld om hun creativiteit en verbeeldingskracht tot uitdrukking te brengen.