Wat is Street art?
Street art is een vorm van visuele kunst die buiten wordt gemaakt en tentoongesteld, vaak op muren of andere structuren in de stedelijke omgeving. Het kan gaan om graffiti, sjablonen, stickers, muurschilderingen, installaties en zelfs performances. De werken zijn toegankelijk voor iedereen en vormen een interactie met de omgeving en de mensen die erlangs lopen.
Hoewel Street art soms wordt verward met graffiti, is er een duidelijk verschil. Graffiti bestaat vaak uit tags of tekstuele uitdrukkingen en heeft een sterke link met hiphopcultuur. Street art daarentegen omvat een breder scala aan kunstvormen en stijlen, waarbij het doel vaak is om een artistieke boodschap over te brengen, commentaar te leveren op maatschappelijke kwesties of simpelweg schoonheid toe te voegen aan een omgeving.
De oorsprong en geschiedenis van Street art
Street art is niet zomaar een recente trend; het heeft diepe historische wortels. Mensen hebben altijd al openbare ruimtes gebruikt om ideeën, boodschappen en kunstwerken te communiceren. Van de grotschilderingen in Lascaux tot de Romeinse inscripties op muren, de wens om kunst in de openbare ruimte te creëren is al eeuwenoud.
a. De moderne opkomst van Street art
De moderne Street art beweging begon in de jaren 1960 en 1970 in steden zoals New York, Philadelphia en Londen. De opkomst van graffiti in deze tijd was nauw verbonden met jongeren en subculturen die op zoek waren naar manieren om hun stem te laten horen in een wereld waarin ze vaak over het hoofd werden gezien.
Graffiti ontstond als een vorm van persoonlijke expressie, met kunstenaars die hun namen of bijnamen op muren en treinen schreven, vaak om hun aanwezigheid te laten zien en bekendheid te verwerven. Dit was de basis voor wat later zou uitgroeien tot street art.
In de jaren 1980 en 1990 evolueerde graffiti tot Street art, met kunstenaars die experimenteerden met nieuwe stijlen, technieken en thema’s. Kunstenaars zoals Jean-Michel Basquiat en Keith Haring, die ooit begonnen als straatkunstenaars, werden iconen in de moderne kunstwereld.
b. De globalisering van Street art
Met de opkomst van het internet en sociale media verspreidde deze kunstvorm zich snel over de hele wereld. Steden als Berlijn, Sao Paulo, Parijs en Melbourne ontwikkelden sterke Street art scenes, en straatkunstenaars uit verschillende culturen begonnen elkaar te beïnvloeden. Dankzij platforms zoals Instagram kregen Street artists een wereldwijd publiek, en het werd niet alleen een lokale uitdrukking, maar een wereldwijde kunstbeweging.
Street art werd ook een belangrijk middel om sociale en politieke boodschappen over te brengen. Van protesten tegen autoritaire regimes tot het ondersteunen van milieubewustzijn, Street art groeide uit tot een krachtig instrument voor activisme en maatschappelijke verandering.
Verschillende stijlen
Street art kent vele vormen en stijlen, elk met zijn eigen technieken en materialen. Hieronder beschrijven we enkele van de belangrijkste stijlen die je in steden over de hele wereld kunt tegenkomen.
a. Graffiti en tags
Graffiti is een van de oudste vormen van Street art en bestaat uit het schrijven van namen, woorden of zinnen op muren. Tags zijn de meest eenvoudige vorm van graffiti; het zijn handtekeningen van de kunstenaar, vaak geschreven in een sierlijke, gestileerde lettertype. Hoewel tags soms als vandalisme worden gezien, zijn ze een belangrijk onderdeel van de Street art cultuur en een manier voor kunstenaars om hun aanwezigheid in een stad te markeren.
b. Sjablonen (stencils)
Sjablonen zijn een populaire techniek vanwege hun snelheid en eenvoud. Een kunstenaar snijdt een ontwerp uit een stuk karton of plastic en spuit vervolgens verf over het sjabloon om het ontwerp op een muur over te brengen. Banksy is een van de beroemdste kunstenaars die gebruikmaakt van sjablonen. Zijn iconische werken zijn vaak maatschappijkritisch en zetten mensen aan het denken over onderwerpen als oorlog, kapitalisme en sociale ongelijkheid.
c. Paste ups en posters
Paste ups zijn kunstwerken die van tevoren worden gemaakt, bijvoorbeeld op papier of karton, en vervolgens met lijm of plaksel op muren worden aangebracht. Deze techniek maakt het mogelijk om gedetailleerde en complexe kunstwerken te maken die snel kunnen worden aangebracht in de openbare ruimte. Paste ups kunnen variëren van kleine, subtiele kunstwerken tot grote muurschilderingen die hele gebouwen bedekken.
d. Stickers
Stickers zijn een populaire en laagdrempelige vorm van Street art. Ze zijn gemakkelijk te maken en kunnen snel en op veel plaatsen worden aangebracht. Street artists gebruiken vaak stickers met logo’s, slogans of symbolen die hun identiteit vertegenwoordigen. Stickers zijn niet alleen een kunstvorm, maar ook een manier om deel uit te maken van de bredere Street art community, doordat kunstenaars elkaars werk kunnen herkennen en ondersteunen.
e. Grote muurschilderingen
In veel steden vind je uitgebreide muurschilderingen die complete gevels of muren bedekken. Deze werken zijn vaak legaal en worden soms in opdracht gemaakt door lokale overheden of organisaties. Ze vereisen meer planning en samenwerking dan andere vormen van street art, maar kunnen spectaculaire resultaten opleveren. Dergelijke muurschilderingen voegen kleur en leven toe aan een stad en worden vaak iconische bezienswaardigheden.
f. Sculpturen en installaties
Hoewel het meestal wordt geassocieerd met tweedimensionale werken op muren, zijn er ook kunstenaars die driedimensionale sculpturen en installaties creëren in de openbare ruimte. Dit kan variëren van kleine objecten die discreet in het straatbeeld worden geplaatst, tot grote, opvallende installaties die een sterk visueel statement maken.
Tips voor beginnende creatievelingen
Als je geïnteresseerd bent in het maken van Street art, zijn er enkele belangrijke overwegingen en tips om in gedachten te houden. Hieronder bespreken we enkele praktische adviezen voor beginnende creatievelingen.
a. Begin klein en oefen
Street art kan intimiderend zijn, vooral als je net begint. Het is belangrijk om klein te beginnen en je vaardigheden te ontwikkelen voordat je grotere en complexere projecten aanpakt. Oefen thuis op canvas of papier voordat je je werk naar buiten brengt. Dit geeft je de kans om verschillende technieken en stijlen te proberen en te ontdekken wat voor jou werkt.
b. Leer van anderen
De street art-gemeenschap is wereldwijd en divers, en er is veel te leren van andere kunstenaars. Bestudeer het werk van bekende street artists zoals Banksy, Shepard Fairey, Invader en ROA, maar ook van lokale kunstenaars in jouw stad. Probeer te begrijpen welke technieken ze gebruiken, hoe ze hun kunstwerken plaatsen en welke thema’s ze behandelen. Laat je inspireren, maar ontwikkel ook je eigen unieke stijl.
c. Ken de wetten en regels
Street art bevindt zich vaak in een grijs gebied tussen kunst en illegale activiteit. Voordat je begint, is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de lokale wetten en regels met betrekking tot het aanbrengen van kunst in de openbare ruimte. In sommige steden zijn er gebieden waar street art legaal is en waar kunstenaars vrij hun werk kunnen maken. Andere steden hebben strengere regels en beschouwen Street art als vandalisme.
Het is aan te raden om legaal te beginnen door deel te nemen aan kunstprojecten of samen te werken met lokale organisaties. Dit biedt niet alleen een veilige omgeving om je kunst te tonen, maar helpt ook om een positieve relatie op te bouwen met de gemeenschap.
d. Gebruik de juiste materialen
De materialen die je gebruikt in Street art zijn cruciaal voor het succes van je werk. Verfspuitbussen zijn een van de meest populaire gereedschappen, maar er zijn ook andere opties zoals acrylverf, markers, krijt en sjablonen. Kies materialen die passen bij jouw stijl en de omgeving waarin je werkt. Als je bijvoorbeeld werkt op een ruwe muur, zorg dan voor verf die goed hecht en bestand is tegen verschillende weersomstandigheden.
e. Respecteer de omgeving
Street art kan een stad verrijken, maar het kan ook als storend of respectloos worden ervaren als het op ongepaste plaatsen wordt aangebracht. Denk na over de impact van je werk op de omgeving en de mensen die er wonen. Vermijd privé-eigendommen en heilige of historische plekken, tenzij je toestemming hebt gekregen om daar te werken.
Daarnaast is het belangrijk om te overwegen hoe je werk de ruimte kan verbeteren. Goede Street art voegt iets toe aan de buurt, hetzij door esthetiek, humor of een boodschap. Probeer om niet alleen kunst voor jezelf te maken, maar ook iets waar de gemeenschap iets aan heeft.
f. Wees voorbereid op kritiek
Het is vaak provocerend en kan sterke reacties oproepen, zowel positief als negatief. Het is belangrijk om te begrijpen dat niet iedereen je werk zal waarderen, en dat sommige mensen Street art als vandalisme beschouwen, zelfs als je intenties goed zijn. Bereid je voor op kritiek en blijf gefocust op waarom je kunst maakt. Uiteindelijk gaat het erom dat je je creativiteit,
Tips bij het kiezen van materialen:
- Weerbestendigheid: Als je werk buiten is, kies dan voor materialen die bestand zijn tegen weersomstandigheden zoals regen en zonlicht. Spuitverf en acrylverf moeten UV-bestendig en waterdicht zijn.
- Ondergrond: Overweeg het type oppervlak waarop je werkt (bijv. beton, baksteen, hout) en kies materialen die goed hechten en duurzaam zijn voor dat specifieke oppervlak.
- Duurzaamheid: Controleer de kwaliteit van de materialen, vooral als je werk bedoeld is om langdurig in de openbare ruimte te blijven.
Door de juiste materialen te kiezen en zorgvuldig te werken, kun je Street art creëren die zowel esthetisch aantrekkelijk als duurzaam is.
Meer moderne kunsttechnieken zien? Of juist oude kunstvormen? Check onze begrip en tip lijst